Ես չեմ ուզում հավատալ, ես նույնիսկ չեմ կարող պատկերացնել, որ մեր Զարան այլևս չկա։ «Ես չեմ ուզում հավատալ, ես նույնիսկ չեմ կարող պատկերացնել, որ մեր Զարան այլևս չկա…» — այս խոսքերը հնչեցին ոչ թե պարզապես որպես հերթական սգալի տող, այլ որպես կոտրված սրտի ճիչ։ Դրանք գրել էր Աշոտ Ղազարյանը՝ բառերով փոխանցելով այն ցավը, որը վերջին օրերին խեղդում էր հազարավոր մարդկանց։ Մեկ նախադասություն՝ ավելի ծանր, քան ամենաերկար ելույթը, ավելի ծակող, քան ցանկացած լռություն։
Զարան, Զարա Արամյանը, այլևս մեզ հետ չէ ֆիզիկապես։ Այդ միտքը մինչ այսօր չի տեղավորվում ո՛չ մտքում, ո՛չ սրտում։ Նա այն մարդկանցից էր, որոնց ներկայությունը լցնում էր սենյակը լույսով, իսկ բացակայությունը ստեղծում էր մի դատարկություն, որը անհնար է լրացնել։ Նրա անունը հնչում էր ոչ միայն բեմում կամ էկրանին։ Զարան ապրում էր մարդկանց մեջ՝ նրանց խոսքերում, հիշողություններում, առօրյա փոքր ուրախություններում ու մեծ հույսերում։
Աշոտ Ղազարյանի գրառումը արագ տարածվեց սոցիալական ցանցերում։ Այն կարդում էին դանդաղ, մի քանի անգամ, որովհետև յուրաքանչյուր բառ ցավ էր պատճառում։ «Մեր Զարան» արտահայտությունը պատահական չէր․ նա իսկապես պատկանում էր բոլորին։ Նրա ժպիտը ծանոթ էր նույնիսկ նրանց, ովքեր երբեք անձամբ չէին ճանաչել նրան։ Նրա ձայնը վստահություն էր ներշնչում, նրա ներկայությունը ջերմացնում էր։
Մարդիկ սկսեցին կիսվել իրենց հիշողություններով։ Մեկը գրել էր, որ Զարան երբեք որևէ մեկին անտարբեր չէր թողնում․ նա օգնում էր, լսում էր, հետաքրքրվում։ Մյուսը հիշել էր մի փոքր դրվագ՝ պատահական հանդիպում փողոցում, մի քանի խոսք, բայց այդ խոսքերը մնացել էին սրտում անգամ տարիներ անց։ Այդպիսի պատմություններ շատ էին, և բոլորը մի բանի մասին էին․ Զարան բարի էր, անկեղծ և իսկական։
Այս կորստի ամենացավոտ կողմը անավարտությունն է։ Չասված խոսքեր, չապրված պահեր, չիրականացված ծրագրեր։ Թվում էր՝ ժամանակը դեռ շատ բան ուներ բերելու նրա կյանք, որ մենք դեռ կտեսնենք նրան նոր կերպարներով, նոր մտքերով ու նոր ուժով։ Բայց կյանքը, ինչպես միշտ, անարդար է իր որոշումներում։
Սգի օրերին մարդիկ հաճախ չեն գտնում ճիշտ բառերը։ Ոմանք լռում են, ոմանք գրում են երկար ուղերձներ, իսկ ոմանք պարզապես մոմ են վառում։ Աշոտ Ղազարյանի գրառման ուժը հենց սա էր․ նա չէր փորձում բացատրել կամ մեղմել ցավը։ Նա պարզապես ընդունեց այն։ «Ես չեմ ուզում հավատալ» — դա մի խոստովանություն է, որը հիմա հնչում է գրեթե բոլորի շուրթերին։
Զարայի անունը դեռ երկար կհնչի։ Նրա մասին կխոսեն անցյալ ժամանակով, բայց հիշատակը միշտ ներկա կլինի։ Մարդիկ կրկին ու կրկին կվերադառնան նրա տեսանյութերին, լուսանկարներին, հարցազրույցներին՝ փորձելով թեկուզ մի փոքր պահպանել այն զգացումը, որ նա դեռ այստեղ է։ Այսպես են ապրում կյանքը նրանք, ովքեր շուտ են հեռանում, բայց ապրել են իսկապես լիարժեք։
Այս պատմությունը միայն մեկ մարդու կորստի մասին չէ։ Այն մեր բոլորի մասին է։ Մեր անկարողության՝ հաշտվելու, մեր վախի՝ կորցնելու, մեր սիրո մասին, որը մենք հաճախ չենք հասցնում լիովին արտահայտել։ Զարայի հեռանալը դարձավ լուռ հիշեցում՝ կարևոր խոսքերը ասել հիմա, գրկել հիմա, ապրել հիմա։
Թող նրա հիշատակը լցված լինի այն լույսով, ինչպիսին ինքն էր։ Եվ թող այն ցավը, որը հիմա ծանր ճնշում է մեզ բոլորիս, մի օր փոխվի երախտագիտության՝ ապրած կյանքի համար, այն սիրո համար, որը նա պարգևեց, և այն հետքի համար, որը թողեց։