Ադրբեջանում տեղի ունեցած երկու հզոր երկրաշարժերը բառացիորեն ցնցեցին բնակչությանը։ Առավոտյան, երբ արևը դեռ ամբողջությամբ չէր լուսավորել քաղաքների փողոցները, հողը հանկարծ սկսեց դողալ։ Աշխատանքի շտապող մարդիկ, երեխաներին դպրոց ուղարկողները կամ պարզապես տանը գտնվողները մի պահ կորցրին հավասարակշռությունը։ Սկզբում ցնցումները կարճատև էին թվում, սակայն շուտով պարզ դարձավ, որ սա սովորական երկրաշարժ չէ։

Նախնական տվյալներով՝ առաջին երկրաշարժը միաժամանակ զգացվել է մի քանի շրջաններում։ Բնակիչները սոցիալական ցանցերում տեսանյութեր էին տարածում՝ ցույց տալով, թե ինչպես էին շենքերի ջահերը ճոճվում, խանութների դարակներից ապրանքները ընկնում հատակին, իսկ մարդիկ խուճապահար դուրս վազում փողոցներ։ Շատերը նշում էին, որ հիմնական ցնցումից առաջ լսվել է խորը, մռայլ գվվոց։

Մի քանի ժամ անց, երբ իրավիճակը կարծես կայունացել էր, տեղի ունեցավ երկրորդ՝ ոչ պակաս հզոր երկրաշարժը։ Այն առաջացրեց ավելի մեծ լարվածություն։ Որոշ բնակիչներ դեռ տուն չէին վերադարձել և բաց տարածքում ականատես եղան նոր ցնցմանը։ Ոմանք պնդում են, որ երկրորդ ցնցումը ավելի երկար է տևել, և հարվածային ալիքները տարածվել են մեծ տարածքի վրա։

Տարբեր շրջաններից ստացվող տեղեկատվությունը դեռ ճշտվում է։ Նախնական տվյալներով՝ որոշ շենքերում առաջացել են ճաքեր, իսկ հին շենքերի բնակիչներին անվտանգության նկատառումներով խորհուրդ է տրվել ժամանակավորապես լքել իրենց տները։ Փրկարար ծառայությունները անցել են ուժեղացված աշխատանքի ռեժիմի։ Մասնագետները ստուգում են ենթակառուցվածքները՝ կամուրջներ, դպրոցներ, հիվանդանոցներ, որպեսզի բացառեն հնարավոր վտանգները։

Հարավային Կովկասում սեյսմիկ ակտիվությունը նոր երևույթ չէ։ Տարածաշրջանը գտնվում է բարդ տեկտոնական գոտում, որտեղ երկրաշարժերը պարբերաբար իրենց մասին հիշեցնում են։ Սակայն մեկ օրվա ընթացքում, այդքան կարճ ժամանակահատվածում երկու ուժեղ ցնցումներն միշտ լուրջ մտահոգություն են առաջացնում։ Սեյսմոլոգները նշում են, որ նման դեպքերում հնարավոր են հետցնցումներ, որոնք, թեև սովորաբար ավելի թույլ են լինում, կարող են շարունակվել մի քանի օր։

Մարդկանց պատմությունները հուզիչ են։ Մի մայր պատմում է, որ երբ սկսվեց առաջին ցնցումը, ինքը խոհանոցում էր, իսկ երեխան՝ հարևան սենյակում։ «Պատերը դողում էին, պատուհանները զնգում։ Մի վայրկյան շփոթվեցի, հետո պարզապես վազեցի երեխայիս մոտ և գրկեցի նրան», — ասում է նա։ Մեկ այլ բնակչուհի նշում է, որ երբ սկսվեց երկրորդ ցնցումը, մարդիկ արդեն պատրաստ էին հեռանալու։ «Այս անգամ չսպասեցինք, անմիջապես իջանք բակ»։

Փորձագետները կոչ են անում պահպանել հանգստություն և հետևել պաշտոնական աղբյուրներին։ Կարևոր է չտրվել ապատեղեկատվությանը, որը նման իրավիճակներում արագ տարածվում է։ Բնակիչներին խորհուրդ է տրվում ստուգել գազի և էլեկտրական համակարգերը, չօգտվել վերելակներից և անհրաժեշտության դեպքում մնալ բաց տարածքներում՝ բարձրահարկ շենքերից հեռու։

Երկրաշարժը ոչ միայն ֆիզիկական, այլև հոգեբանական ազդեցություն է ունենում։ Շատերի համար նման ցնցումները վերակենդանացնում են անցյալի հիշողությունները, հատկապես այն ընտանիքների համար, որոնք արդեն пережել են տարածաշրջանում տեղի ունեցած սեյսմիկ աղետների հետևանքները։ Հոգեբանները խորհուրդ են տալիս խոսել երեխաների հետ՝ պարզ և հանգիստ լեզվով բացատրելով իրավիճակը, որպեսզի նվազեցվի խուճապը։

Այս պահին վնասների գնահատումը շարունակվում է։ Պաշտոնական տվյալները դեռ ստուգվում են, և սպասվում են լրացուցիչ հաշվետվություններ պատասխանատու կառույցներից։ Մինչ այդ մարդիկ շարունակում են ապրել անորոշության մեջ՝ սպասելով նոր տեղեկատվության և հուսալով, որ հետցնցումները կործանարար չեն լինի։

Ադրբեջանում տեղի ունեցած այս կրկնակի երկրաշարժը ևս մեկ անգամ հիշեցրեց, թե որքան խոցելի է մարդը բնության ուժերի առաջ։ Մի քանի վայրկյանը կարող է փոխել հազարավոր մարդկանց առօրյա կյանքը, ստիպել վերանայել առաջնահերթությունները և գնահատել ամենակարևորը՝ մարդկային կյանքն ու անվտանգությունը։

Հասարակությունը շարունակում է հետևել իրադարձությունների զարգացմանը։ Մինչ մասնագետները ուսումնասիրում են երկրաշարժերի մագնիտուդն ու էպիկենտրոնները, մարդիկ փորձում են վերականգնել բնականոն կյանքը՝ միաժամանակ պատրաստվելով հնարավոր նոր ցնցումներին։