Հուսով եմ՝ նրանք կմիանան «Սիրեք միմյանց…» արտահայտությանը․ հենց այս պարզ, բայց նշանակալի բառերով սկսվեց այն գրառումը, որը մի քանի ժամում դարձավ հայկական բոլոր լրատվամիջոցների քննարկման գլխավոր թեման։ Մարիամ Փաշինյանը հանդես եկավ իր ծնողների մասին լուրերից հետո, որոնք արդեն մի քանի օր շրջանառվում էին հանրային գիտակցության մեջ։ Սակայն նրա խոսքը պարզապես մեկնաբանություն չէր, այլ խորքային, անձնական և անսպասելիորեն անկեղծ խոստովանություն։
Մարդիկ սպասում էին քաղաքական պատասխան, սառը ձևակերպումներ կամ անկեղծ չհնչող հայտարարություն։ Փոխարենը նրանք ստացան երիտասարդ աղջկա հուզիչ խոստովանություն՝ լի ցավով, խոցելիությամբ և միաժամանակ ուժով։ «Ես երկար մտածում էի՝ լռե՞լ, թե՞ խոսել։ Բայց երբ տեսա, թե որքան ատելություն է կուտակվում, հասկացա, որ լռությունն այլևս ելք չէ», — գրել էր նա։
Հասարակությունը սովոր էր հանրային գործիչների երեխաներին տեսնել որպես անխոցելի կերպարներ։ Սակայն այս անգամ պատկերը լրիվ այլ էր։ Մարիամը բացահայտ խոսեց այն մասին, թե որքան դժվար է ապրել, երբ քո ընտանիքի յուրաքանչյուր քայլը դառնում է վերնագիր, յուրաքանչյուր ժպիտ՝ քննարկման առարկա, իսկ յուրաքանչյուր լռություն՝ շահարկումների պատճառ։ Նա խոստովանեց, որ վերջին մի քանի շաբաթները իր համար եղել են ծանր, լարված և ներքին պայքարով լի։
«Երբեմն թվում է, թե մարդիկ մոռանում են, որ մենք նույնպես մարդիկ ենք», — գրել էր նա՝ ընդգծելով, որ ընտանիքի ներսում տեղի ունեցող գործընթացները միշտ չէ, որ պետք է դառնան հանրային դատապարտման առարկա։ Նրա խոսքում մի նախադասություն հատկապես ցնցեց ընթերցողներին․ «Ես չեմ ուզում, որ մեր պատմությունը դառնա ևս մեկ պատճառ ատելության համար»։
Նա ընդգծեց, որ, ինչ էլ պատահի, ընտանիքը մնում է ընտանիք։ Անկախ տարաձայնություններից, դժվարություններից կամ փոփոխություններից՝ սերը մի ակնթարթում չի անհետանում։ «Սիրեք միմյանց» կոչը հնչեց ոչ թե որպես գեղեցիկ կարգախոս, այլ որպես աղերս։ Թվում էր՝ այդ դիմումը բոլորին էր ուղղված․ դադարեցրեք դատապարտել, դադարեցրեք վիրավորել և փորձեք հասկանալ, որ յուրաքանչյուր լուրի հետևում կենդանի մարդիկ են կանգնած։
Մարիամը նաև անդրադարձավ այն փաստին, որ սոցիալական ցանցերում բառերը հաճախ դառնում են զենք։ «Մի մեկնաբանություն կարող է ավելի խոր վիրավորել, քան թվում է», — նշել էր նա՝ պատմելով, թե ինչպես է ստիպված եղել կարդալ անհիմն մեղադրանքներ, ենթադրություններ և երբեմն նույնիսկ վիրավորանքներ։ Նրա խոսքում չկար ոչ բացասական արձագանք, ոչ ագրեսիա։ Կար միայն հոգնածություն և միաժամանակ հասունություն, որը շատերին ստիպեց վերանայել իրենց վերաբերմունքը։
Հատկապես ուշագրավ էին նրա մտորումները ապագայի մասին։ Նա գրել էր, որ փոփոխությունները կյանքի անբաժանելի մասն են, և երբեմն ամենացավոտ պահերը կարող են դառնալ աճի սկիզբ։ «Ես հավատում եմ, որ նույնիսկ ամենամութ շրջանում կարելի է ընտրել լույսը», — նշել էր նա։ Այս խոսքերը շատերի համար դարձան հույսի աղբյուր, որովհետև հնչում էին ոչ թե որպես վերացական մտքեր, այլ որպես մարդկային փորձառություն։
Հասարակության արձագանքը երկար սպասեցնել չտվեց։ Ոմանք արտահայտում էին աջակցություն, մյուսները շարունակում էին քննադատել, բայց մի բան հստակ էր՝ այս խոստովանությունը ոչ մեկին անտարբեր չթողեց։ Այն ստիպեց մտածել, թե որքան հեշտ է կողքից դատել և որքան դժվար է այդ իրավիճակում ապրել ներսից։
Գրառման վերջում Մարիամը հնչեցրեց մի միտք, որը կարծես ամփոփում էր ամենը․ «Եթե կա մի բան, որ կարող եմ խնդրել յուրաքանչյուրից, ապա դա սա է՝ միավորվեք սիրո մեջ, ոչ թե բաժանման»։ Այս կոչը հատկապես ուժեղ հնչեց այն ժամանակահատվածում, երբ հանրային դիսկուրսը հաճախ բաժանվում է սևի և սպիտակի, աջի և ձախի, մերի և ձերի։
Այս պատմությունը ցույց տվեց մի կարևոր բան․ երբեմն ամենաուժեղ քայլը լռելը չէ, այլ խոսելը։ Խոսել ազնվորեն, առանց պաշտպանական պատնեշների, առանց քաղաքական հաշվարկների։ Մարիամ Փաշինյանի այս հայտարարությունը դարձավ ոչ միայն անձնական արձագանք ընտանեկան լուրերին, այլ նաև լայն հասարակական քննարկման առիթ՝ հանրային հետաքրքրության և անձնական տարածքի սահմանների մասին։
Եվ գուցե հենց այստեղ է թաքնված ամենամեծ ցնցումը։ Ոչ թե լուրերի բովանդակության մեջ, այլ գիտակցման, որ յուրաքանչյուր հնչեցված պատմության հետևում կա սիրտ, կա ցավ, կա պայքար։ «Սիրեք միմյանց» կոչը դարձավ հիշեցում, որ նույնիսկ ամենաթեժ քննարկումների ժամանակ կարելի է պահպանել մարդկայնությունը։
Այսօր, երբ տեղեկատվությունը տարածվում է վայրկյանների ընթացքում, յուրաքանչյուր բառ ունի իր կշիռը։ Եվ երբ այդ բառը հնչում է ուշադրության կենտրոնում գտնվող երիտասարդ կնոջ կողմից, որը չի վախենում բացահայտել իր զգացմունքները, այն դառնում է ոչ թե պարզապես հայտարարություն, այլ ազդակ։ Ազդակ՝ վերաիմաստավորելու մեր վերաբերմունքը, մեր խոսքերը, մեր դատողությունները։
Այս պատմությունը կարող է շարունակություն ունենալ։ Բայց մի բան արդեն պարզ է՝ անկեղծությունը կարող է լինել ամենահզոր պատասխանը նույնիսկ ամենաբարդ հարցերին։ Եվ, հնարավոր է, հենց այս ուղերձն էր փորձում փոխանցել Մարիամ