Նոյեմբերը միշտ էլ լի է եղել անակնկալներով, բայց այս տարի այն խոստանում է դառնալ վերջին տասնամյակի ամենաանսպասելի և հակասական ամիսներից մեկը։
Սինոպտիկները միաձայն հայտարարում են՝ այն, ինչ մեզ սպասվում է, չի տեղավորվում ոչ դասական սեզոնային կանխատեսումների, ոչ էլ նախորդ տարիների տրամաբանության մեջ։
Կլիմայական ինդեքսների կտրուկ տատանումները, մթնոլորտային ճնշման անսովոր ցատկերն ու արևմտյան ու հյուսիսային հոսանքների «մատակամարտը» ստեղծել են իսկական «մթնոլորտային քաոս», որի հետևանքները մենք բոլորս կզգանք օրը ցերեկով ու գիշերը, բառի ուղիղ իմաստով։
Շաբաթներ, որոնք թվում էր՝ կփրկվեն փոփոխական եղանակով
Սկզբում սինոպտիկները վստահ էին, որ նոյեմբերը սովորական կլինի՝ քիչ ցուրտ, երբեմն՝ մառախուղոտ։
Բայց արդեն ամսվա առաջին օրերին իրավիճակը շուռ եկավ։
Տաք օդային զանգվածները, որոնք անսովոր կերպով բարձրացել էին Կովկաս, բախվեցին սառը հոսանքներին, և ստացվեց մի պատկերը, որի մասին մասնագետները խոսում են բառացիորեն անհանգստությամբ։
Երևանում ու Արարատյան դաշտում սպասվում են 15–18 աստիճան տաք օրեր, իսկ մոտակա 48 ժամում ջերմաստիճանը կարող է ընկնել մինչև զրո և ավելի ցածր։
Այսպիսի կտրուկ տարբերությունը սթրես է ոչ միայն մարդկանց, այլ նաև գյուղատնտեսության համար, քանի որ նման ռիթմը կարող է վնասել ուշ հունձքին և ձմռանը պատրաստվող բույսերին։
Անսպասելի տեղումներ, որոնք կարող են «օդից ելնել»
Տաք և սառը հոսանքների բազմակիլոմետրանոց բախումների պատճառով նոյեմբերին հնարավոր են տեղումներ, որոնք բացակայել են բոլոր ստանդարտ հաշվարկներում։
Տարբեր վայրերում՝
• ուժեղ անձրևներ,
• բարձրադիր շրջաններում՝ խոնավ, կպչուն ձյուն,
• երբեմն էլ՝ երկուսի խառնուրդը նույն օրը։
Սինոպտիկները զգուշացնում են, որ նոյեմբերի կեսերին հնարավոր են մի քանի օր տևող ինտենսիվ տեղումներ, որոնք կարող են առաջացնել հորդառատ ջրհեղեղներ կամ այլ բնական խնդիրներ։
Հյուսիսային քամիներ, որոնք կարող են ամեն ինչ փոխել
Ամենաանսպասելի կանխատեսումը կապված է քամիների հետ։
Նոյեմբերին Հայաստանում հնարավոր են անսովոր ուժեղ հյուսիսային հոսանքներ, որոնք կարող են մեկ գիշերվա ընթացքում ջերմաստիճանը փոփոխել մինչև 10 աստիճանով։
Սա հատկապես ակնկալվում է բարձրադիր մարզերում՝ Գեղարքունիք, Լոռի, Շիրակ։
Այսինքն՝ եթե օրը սկսվի արևոտ ու մեղմ, ապա երեկոյան կարող է տեղի ունենալ հանկարծակի ցրտաշունչ փոփոխություն՝ հիշեցնելով ձմռան առաջին ալիքի մասին։
Ինչու է նոյեմբերը այս տարի այսքան անկանխատեսելի
Մասնագետները նշում են մի քանի պատճառ․
- Ատլանտյան ցիկլոնների ակտիվացում, որոնք այս տարի տարածաշրջան են հասնում ավելի հաճախ և ուժեղ։
- Էլ-Նինյոյի ազդեցության մնացորդներ, որոնք շարունակում են խախտել ջերմային հավասարակշռությունը։
- Տեղական հակացիկլոնների քայքայում, որի հետևանքով Հայաստանում չի պահպանվում կայուն եղանակային դաշտ։
Այս երեք գործոնների համադրությունը ստեղծում է «տերմոբարիկական պայթյուն» մթնոլորտում, ինչի պատճառով նոյեմբերյան օրերը լինելու են իսկական եղանակային լոտո։
Ինչ անել՝ պատրաստ լինելու համար
Մասնագետները խորհուրդ են տալիս․
• Հագնվել շերտերով, նույնիսկ եթե դուրսը արևոտ է։
• Մի՛ վստահեք միայն օնլայն կանխատեսումներին․ հետևեք եղանակին օրվա ընթացքում։
• Գյուղատնտեսական աշխատանքները պլանավորեք ավելի ճկուն։
• Եղեք զգույշ ճանապարհներին՝ հատկապես սղղանման պատճառով։
Սառնո՞ւթյուն, թե՞ ջերմություն։ Պատասխանը մեկն է՝ երկուսն էլ։
Այս նոյեմբերը լինելու է անակնկալների ու հակադրությունների ամիս․ երբեմն կզգացվի աշուն, երբեմն՝ ձմեռ, իսկ երբեմն էլ՝ վաղ գարուն։